Gecikmiş ya da düzensiz adetler: sık nedenler
Genel bakış
Adetiniz gecikmişse ilk adım gebelik testi yapmaktır. Test negatifse ve adetler gelmemeye ya da düzensiz olmaya devam ediyorsa birçok olası neden vardır. Çoğu basit testlerle
bulunabilir ve tedavi edilebilir.
Önemli noktalar
Adet gecikmesinin en sık nedeni gebeliktir, bu yüzden önce test yapın.
Stres, kilo değişimi, çok yoğun egzersiz, PKOS, tiroid sorunları ve emzirme diğer sık nedenlerdir.
3 ay adet görmemek (döngüleriniz zaten düzensizse 6 ay) tıbbi kontrol gerektirir.
Uzun süre adet görmemek kemikleri, doğurganlığı ve rahim iç tabakasını etkileyebilir.
Düzensiz ne demek?
Aydan aya yaklaşık 7 ile 9 günden fazla değişen döngüler
24 günden daha sık ya da 38 günden daha seyrek gelen adetler
Üst üste üç ya da daha fazla adeti atlamak
Adetlerin başlamasından sonraki ilk 2 ile 3 yılda düzensiz döngüler yaygındır ve genellikle zamanla düzelir.
Sık nedenler
| Neden | Bilinmesi gerekenler |
|---|---|
| Gebelik | Test yapın. Negatifse ve hâlâ gecikme varsa birkaç gün sonra tekrar yapın |
| Emzirme | Adetler aylarca görülmeyebilir |
| Hormonal doğum kontrolü | Bazı yöntemler adetleri durdurur ya da hafifletir. Bu genellikle güvenlidir |
| Neden | Bilinmesi gerekenler |
|---|---|
| Stres ve hastalık | Yumurtlamayı geciktirebilir |
| Düşük kilo, yetersiz beslenme, yoğun egzersiz | Beyin, yumurtlamayı yöneten hormonları kapatır |
| PKOS | Düzensiz yumurtlama, çoğu zaman akne ya da fazla tüylenmeyle birlikte |
| Tiroid hastalığı | Tiroidin aşırı ya da az çalışması adetleri değiştirebilir |
| Yüksek prolaktin | Memelerden süt benzeri akıntıya da yol açabilen bir hormon |
| Erken menopoz (40 yaşından önce) | Adetler durur, sıcak basması ya da kuruluk olur. Değerlendirme gerekir |
| Menopoza geçiş dönemi | 40'ların ortasından itibaren yaygındır |
| Rahimde yara dokusu | Bazı ameliyatlardan ya da enfeksiyondan sonra |
Doktorunuzun isteyebileceği testler
Gebelik testi
Kan testleri: tiroid, prolaktin, FSH, LH, östradiol ve testosteron
Pelvik ultrason
Neden önemli?
Östrojen uzun süre düşük kaldığında kemikler incelebilir. Adetler seyrek olduğunda rahim
iç tabakası dökülmeden kalınlaşabilir ve korunması gerekir. Gebe kalmak istiyorsanız
düzensiz yumurtlama bunu zorlaştırır, ancak birçok neden tedavi edilebilir.
Neler yapabilirsiniz?
Düzenli ve yeterli beslenin. Kalori alımını ciddi biçimde kısmayın.
Egzersizi dengeli tutun.
Uyuyun ve stresi yönetin.
Adetlerinizin kaydını tutun ve randevuya getirin.
Ne zaman doktora görünmeli?
15 yaşına kadar ya da göğüs gelişiminin başlamasından 3 yıl sonrasına kadar adet görülmemesi
Düzenli döngüleri olan birinde 3 ay adet görülmemesi
Çoğu zaman 24 günden kısa ya da 38 günden uzun süren döngüler
Adetlerin 40 yaşından önce durması
Adet gecikmesiyle birlikte baş ağrısı, görme değişiklikleri ya da memeden akıntı olması
Acil yardım alın: gebelik testiniz pozitifse ve şiddetli tek taraflı ağrı, omuz ağrısı ya da
bayılma varsa.
Özet
Önce gebelik testi yapın. Adetler gelmemeye ya da düzensiz olmaya devam ederse kontrol ettirin. Nedenler genellikle bulunabilir ve tedavi edilebilir.
Kaynaklar
Practice Committee of the ASRM. Current evaluation of amenorrhea. Fertil Steril.
2008.
Munro MG et al. The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms. 2018.
Teede HJ et al. Recommendations from the 2023 international evidence-based guideline for the assessment and management of PCOS. 2023.
Sahiba, Sussex Endocrine Clinic tarafından yürütülen bir halk eğitimi girişimidir. Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi doktorunuzun tavsiyesinin yerini tutmaz.