Polikistik over sendromu (PKOS)
Genel bakış
PKOS yaygın bir hormon durumudur. Düzensiz adete, akneye, fazla tüylenmeye ve gebe kalmakta zorluğa yol açabilir. Yönetilebilir bir durumdur ve PKOS olmak için kilolu olmanız gerekmez.
Önemli noktalar
PKOS, üreme çağındaki 100 kadından yaklaşık 8 ile 13'ünü etkiler. Çoğuna tanı konmaz.
Üç özellikten en az ikisi varsa tanı konur: düzensiz yumurtlama, yüksek erkeksi hormonlar ve ultrasonda polikistik görünümlü yumurtalıklar.
Uzun vadede tip 2 diyabet riskini artırır, bu yüzden düzenli kontroller önemlidir.
Yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve tüp bebek gibi doğurganlık tedavileri yardımcı olabilir.
Sık görülen belirtiler
Düzensiz ya da gelmeyen adetler
Akne, yağlı cilt
Yüzde ya da vücutta fazla tüylenme veya saç dökülmesi
Kilo alımı, özellikle belde
Boyunda ya da koltuk altında koyulaşmış deri alanları
Gebe kalmakta zorluk
Düşük ruh hali, kaygı ya da kötü uyku
Nasıl tanı konur?
Doktor adetlerinize, fazla erkeksi hormon belirtilerine (örneğin tüy artışı) ve kan testlerine bakar. Ultrason kullanılabilir. Adı yanıltıcıdır: "kistler" gerçek kist değil, olgunlaşmamış
yumurta keseleridir. Benzer belirtilere yol açan tiroid sorunları ve yüksek prolaktin gibi diğer nedenler önce dışlanır.
Gençlerde, adetlerin başlamasından sonraki ilk yıllarda ultrason kullanılmaz, çünkü o yaşta yumurtalıklar normalde bu şekilde görünür.
Tedavi
| Hedef | Seçenekler |
|---|---|
| Genel sağlık | Düzenli hareket, dengeli beslenme. Sağlıklı kilonun üzerindeyseniz vücut ağırlığınızın yüzde 5 ile 10'unu vermek bile adetleri ve hormonları iyileştirebilir |
| Adetleri düzenlemek ve rahmi korumak | Hormonlu doğum kontrol hapları ya da hormonlu spiral |
| Akne ve fazla tüylenme | Hormonlu haplar, anti-androjen ilaçlar, tüy alma yöntemleri |
| Kan şekeri | Bazı kadınlarda metformin kullanılabilir |
| Gebe kalmak | Yumurtlamayı uyaran ilaçlar, gerekirse ardından diğer doğurganlık tedavileri |
| Duygusal sağlık | Destek, konuşma terapisi, düşük ruh hali için tedavi |
Doktorunuz, sizi en çok neyin rahatsız ettiğine ve gebelik isteyip istemediğinize göre karar verecektir.
Uzun vadeli sağlık kontrolleri
Kan şekeri ya da diyabet taraması
Tansiyon ve kolesterol
Horlıyorsanız ya da yorgun hissediyorsanız uyku apnesi taraması
Ruh hali ve iyi oluş
Çok seyrek adet görüyorsanız rahim iç tabakasının korunması
Gebelik ve PKOS
PKOS'lu birçok kadın gebe kalır, bazen yardımla. Bu gebeliklerde gebelik diyabeti ve yüksek tansiyon ihtimali daha fazladır, bu yüzden erken bakım yararlıdır.
Ne zaman doktora görünmeli?
Gelmeyen ya da düzensiz adetler
Sizi rahatsız eden akne ya da tüy artışı
6 ile 12 aydır başarısız şekilde gebe kalmaya çalışmak
Çok susamak, çok sık idrara çıkmak ya da çok yorgun olmak (olası diyabet)
Özet
PKOS yaygındır, tedavi edilebilir ve yönetilebilir. Erken tanı ve düzenli kontroller uzun vadeli sağlığınızı korur.
Kaynaklar
Teede HJ et al. Recommendations from the 2023 international evidence-based
guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. 2023.
Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group. Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risks related to PCOS.
Fertil Steril. 2004.
Sahiba, Sussex Endocrine Clinic tarafından yürütülen bir halk eğitimi girişimidir. Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi doktorunuzun tavsiyesinin yerini tutmaz.